پس بهتر است ، با توكل و آرامش آن را هم مانند بسياري از امتحانات ديگر زندگي پشت سر گذارند. شما داوطلب عزيزي كه در دوره پيش دانشگاهي به سرد مي برده ايد و يا در كلاس هاي مختلف آمادگي براي كنكور شركت داشته ايد، احتمالا مي دانيد براي شركت در آزمون به چهار نوع آمادگي نياز داريد: آمادگي ذهني يا فكري ، آمادگي روانشناختي و آمادگي معنوي.
 منظور از آمادگي ذهني بعد فني و محتوايي است.
 به اين معني كه دانش آموز بايد بر گروهي از يافته ها و مطالب مسلط باشد، تا بتواند در آزمون شركت كند، براي دانش آموزي كه مطالعه اي نداشته و آمادگي اطلاعاتي لازم را ندارد، شركت در آزمون معني ندارد.
 اما شما كه تمام يك سال گذشته را به مطالعه دروس پرداخته ايد، در اين ۲يا ۳هفته باقيمانده لازم نيست وقت خود را به يادگيري مطالب جديد اختصاص دهيد. بلكه بهتر است اين روزهاي پاياني را صرف مرور مطالب آموخته شده و تكرار دو يا چندباره تست هايي كه قبلا روي آنها كار كرده ايد كرده و نقاط ضعف خود را در مورد آنها برطرف سازيد. رقباي شما الان همين كار را مي كنند.
 فرصت براي يادگيري مطالب جديد كوتاه است و اين كار علاوه بر افزايش اضطراب باعث خواهد شد. مطالب قبلي را نيز نتوانيد به درست در ذهن خود طبقه بندي كنيد. حال آن كه مرور مطالب خوانده شده قبلي اعتماد به نفس شما را نيز افزايش خواهد داد.
 دكتر زارع ، كارشناس و مشاور تحصيلي در اين زمينه به داوطلبان گروه علوم انساني توصيه مي كند به صورت فشرده و كوتاه مدت مطالبي را كه زير آنها خط كشيده اند دوباره مرور كنند و داوطلبان گروه رياضي و علوم تجربي نيز روي جزوات و مطالبي كه قبلا كار كرده اند وقت بگذارند و راه حل هاي سريعي را كه براي حل مسائل ياد گرفته اند، مرور كنند تا بر اطلاعات قبلي تسلط پيدا كنند.
 در كنار شرايط مناسب ذهني و فكري شما داوطلب عزيز از لحاظ جسمي نيز بايد آمادگي لازم را براي شركت در جلسه داشته باشيد.
 اگر احيانا مشكل خاصي داريد و دارويي مصرف مي كنيد كه سطح هوشياري شما را تحت تاثير قرار مي دهد، حتما با پزشك و يا روانپزشك خود در ميان بگذاريد. توجه داشته باشيد بعضي از داروهاي ضداضطراب ممكن است توجه و تمركز شما را در جلسه امتحان پايين بياورد.
 از نظر جسمي حافظه و عملكرد آن در بدن و كلا در سيستم ارگانيك يك داوطلب از اهميت ويژه اي برخوردار است. از آنجا كه عملكرد بهتر حافظه در گرو فعاليت درست و مناسب مغز است و مغز نير براي فعاليت خود به تغذيه مناسب و اكسيژن كافي نياز دارد، نوع تغزيه شما رد شب و روز قبل از كنكور و حتي خود روز آزمون بسيار مهم است.
 پس در اين روزها از مواد پروتئيني و قندي كه سريعا جذب خون مي شوند بيشتر استفاده كرده و از خوردن موادي كه هضم سختي دارند و معده را بيشتر درگير مي كنند و در نتيجه فعاليت مغذه را كاهش مي دهند، خودداري نماييد.
 براي رساندن اكسيژن كافي به مغز نيز كارشناس استفاده از تكنيك تنفس و آرام سازي را توصيه مي كنند. بنابر اين اگر در سر جلسه احساس خستگي داريد و مدام خميازه مي كشيد بد نيست اين تكنيك را امتحان كنيد.
 ابتدا در مدت ۵-۴ثانيه از راه بيني نفس بگيريد و آن را به مدت كوتاهي در ريه ها حبس كنيد، بعد آرام آرام دي اكسيد كربن را از طريق دهان بيرون دهيد. اين حركت را سه بار انجام دهيد تا اكسيژن كافي وارد خون شود و مغز تحريك شده و فعاليت قبلي خود را ادامه دهد.
 ● تاكتيك هايي براي كاهش اضطراب
 نكته مهم ديگر براي شركت در آزمون برخورداري از آمادگي روانشناختي است. اين بخش را مي توان در دو بخش نگرش داوطلب نسبت به خود و نگرش او نسبت به امتحان مورد بررسي قرار داد.
 نگرش نسبت به خود يعني اين كه داوطلب چه تصوري از خودش دارد؛ و چقدر مي تواند روي خودش حساب كند. به عبارت ديگر چقدر اعتماد به نفس دارد. اگر داوطلب به كارآيي خود اعتماد نداشته باشد، عملكرد او تا حد زيادي كاهش مي يابد.
 بارها مشاهده شده كه دانش آموز به اندازه كافي مطالعه كرده است ، ولي به دليل عدم برخورداري از اعتماد به نفس لازم نتوانسته به خوبي از پس سوالات برآيد. اگر شما هم با چنين مشكلي دست به گريبانيد بهتر است تا دير نشده روي خود، كار كنيد؛ و يا با يك كارشناس تحصيلي يا روانشناس مشاوره كرده و از او كمك بگيريد. ديدگاه ديگر نگرش داوطلب به امتحان است. اين كه چقدر امتحان را بزرگ و يا وحشتناك مي بيند.
 آيا اين امتحان براي او مثل امتحان هاي ديگر است يا آزموني است كه مي تواند خيلي وحشتناك باشد، و فكر مي كند اگر يك سوال را جواب ندهد كل امتحان را خراب كرده است؟
 نوع اين نگرش نيز مي تواند تاثير زيادي در موفقيت در آزمون داشته باشد. بسياري از مشكلاتي كه براي داوطلبان ايجاد مي شود، ريشه در آمادگي روانشناختي آنان دارد؛ و داوطلب به دليل عدم آمادگي روانشناختي در جلسه امتحان دچار مشكل و اضطراب مي شود. نخستين گام در رفع اين مشكل تشخيص ميزان اضطراب است.
 اگر براي اضطراب طيف و دامنه اي بين صفر تا صد در نظر بگيريم ، معمولا اضطراب بين صفر تا بيست مفيد است. از اين حد هر چه بالاتر رويم مي تواند مشكل ساز باشد و در موارد خيلي شديد مشاوره با يك متخصص و حتي استفاده از دارو نيز توصيه مي شود.
 نكته قابل توجه اين است كه اضطراب و عملكرد رابطه معكوس دارند؛ به اين معني كه هر چه اضطراب افزايش يابد، عملكرد فرد كاهش مي يابد. نكته ديگر تفاوت بين عملكرد و يادگيري يك تغيير نسبتا پايدار در رفتار فرد و عملكرد نتيجه اين تغييرات و نتيجه يادگيري است.
 گاه پيش مي آيد كه دانش آموز درس را به خوبي مطالعه كرده است ، اما در جلسه امتحان قادر به پاسخگويي به سوالات نيست. در حالي كه پس از امتحان وقتي سوالات را مرور مي كند متوجه مي شود كه بسياري از آنها را بلد بوده است. در چنين شرايطي مي توان گفت يادگيري صورت گرفته ولي عملكرد آن خوب نبوده است.
 آنچه كه باعث مي شود عملكرد ما عليرغم يادگيري خوب مناسب نباشد، همان اضطراب است. بنابراين، ممكن است درس را خوب بلد باشيد ولي عواملي مانند اضطراب، خستگي، دارو و غيره عملكرد شما را كاهش دهد.
 در اين روزهاي باقي مانده تا كنكور سعي كنيد اين عوامل را تحت اختيار و كنترل خود قرار دهيد. مهمترين عامل در جلسه امتحان تمركز است و متاسفانه مهمترين جايي را كه اضطراب مورد حمله قرار مي دهد، همان قدرت تمركز فرد است.
 از طرفي ، اضطراب در جلسه امتحان تا حدي طبيعي است و با پاسخ گفتن به چند سوال كاهش پيدا مي كند. به طور معمول در آزمون ها سوالاتي با ضريب دشواري پايين ، متوسط و بالا مطرح مي شود.
 براي يافتن تمركز بهتر پاسخ به سوالات را از درسي شروع كنيد كه طبق تجربه و يافته هاي قبلي خود مي دانيد بهتر و راحت تر مي توانيد از پس آنها برآييد. اما دقت كنيد كه شماره سوال و شماره گزينه انتخابي در پاسخنامه با هم تطابق داشته باشد.
 ابتدا به سوالات آسان و متوسط پاسخ دهيد. در مورد سوالات سخت نگران نباشيد؛ اين سوالات براي رقيبان شما نيز سخت است. پس روحيه خود را نبازيد و با آرامش كار را دنبال كنيد.
 اگر پاسخ را نمي دانستيد و يا در انتخاب گزينه مناسب ترديد داشتيد، فورا به سراغ سوال بعدي برويد. شايد ذهن شما در آن موقع آمادگي پرداختن به آن سوال خاص را نداشته باشد؛ و اندكي بعد با عوض شدن موضوع تمركز بهتري براي پرداختن به آن پيدا خواهيد كرد.
 مي توانيد براي خود قراردادي بگذاريد. به اين ترتيب كه در هنگام مرور سوالات در كنار پرسشي كه پاسخ آن را اصلا نمي دانيد و براي شما آشنا نيست عدد يك و دركنار سوالاتي كه فكر مي كنيد نياز به فكر كردن بيشتري دارند، عدد ۲بگذاريد و پس از اين كه تمام پرسش ها را يك بار مرور كرديد و به پرسش هاي آسان تر پاسخ داديد، ابتدا به سوالات گروه ۲و در نهايت اگر وقت اضافي داشتيد، به سوالات گروه يك پاسخ دهيد.
 به گفته دكتر زارع از موارد ديگري كه اضطراب را افزايش مي دهد، جملات منفي است كه گاه در ذهن ما شكل مي گيرد.
 ▪ عباراتي نظير:
 نكند من قبول نشوم، يا نكند نتوانم به پرسشها پاسخ دهم. اين جملات منفي كه به آنها Negative Self Talking يا خودگويي منفي مي گوييم رابايد با خودگويي مثبت عوض كنيد: ان شائالله كه جواب مي دهم. من تلاش خودم را مي كنم. همه بچه هايي كه اينجا هستند مثل من اضطراب دارند. من با تلاشي كه كرده ام و با توكل به خدا مي توانم به سوالات جواب دهم.
 اينها خودگويي هاي مثبتي است كه مي تواند در كاهش اضطراب مفيد باشد. يكي ديگر از تكنيك هايي كه براي آرامش بيشتر در جلسه امتحان به داوطلبان توصيه مي شود، اين است كه قبل از روز كنكور خود را در شرايط كنكور قرار دهد.
 شما هم لباس بپوشيد و درست در ساعت برگزاري آزمون روي صندلي كه شبيه صندلي هاي كنكور است بنشينيد و شرايط كنكور را براي خود بازسازي كنيد.
 فراموش نكنيد در روز آزمون اگر شرايط مساعد نيست ، مثلا صندلي شما در آفتاب قرار گرفته و يا سر و صدا زياد است ، حتما اعتراض كنيد. ولي از طرفي هم به دليل بعضي محدوديت ها بايد آمادگي شرايط نامناسب را از قبل براي خود ايجاد كرده باشيد.
 ●حرف آخر
 زياد شنيده ايد كنكور تنها و آخرين راه نيست. بنابراين مطمئن باشيد اگر حتي موفق هم نشديد اتفاق جبران ناپذيري روي نداده است.غير از كنكور با كمي تفكر و مشورت و استفاده از راهنمايي هاي افراد باتجربه و آگاه راههاي ديگري را نيز مي توانيد براي تضمين آينده خود انتخاب كنيد. مطمئن باشيد اگر بر خدا توكل كنيد و پشتكار داشته باشيد حتما موفق خواهيد شد.