از جمله مشكلاتي كه در اثر حساسيت بيش از حد والدين، گريبانگير فرزندان امروزي شده است، انتخاب رشته تحصيلي آن ها در دبيرستان و سپس در دانشگاه است.

سنجش نگرش والدين نسبت به آينده فرزندان، موضوع جديدترين نظرسنجي تلفني مركز تحقيقات و توسعه رسانه‌اي مؤسسه همسهري‌است.

پژوهشگران مركز تحقيقات و مطالعات رسانه‌اي روزنامه همشهري براي دستيابي به نگاه والدين نسبت به آينده فرزندانشان به انجام يك نظرسنجي تلفني مبادرت ورزيده‌اند كه روش‌ها و نتايج به دست آمده در اين تحقيق را در زير مي‌خوانيم:

مدير طرح: سيامك كفايي
همكاران: سرورالسادات هاشمي- زهرا ادريس آبادي- ميترا زاغي- فريده درفشي-  فريده حيدر نژاد- سميه گايگاني

پيشگفتار
نگاه والدين امروزي به آينده فرزندانشان، متفاوت از ديدگاه‌هاي گذشته است، نگراني از آينده فرزندان ذهن والدين را به خود مشغول كرده و از آنها افرادي نگران اما مسوول در برابر فرداي فرزندانشان ساخته است. اغلب والدين امروزي شبانه‌روز خود را وقف فرزندان مي كنند و تمام دغدغه‌هاي ذهني شان بعد از شرايط مالي معطوف نيازها و توقعات آنهاست.

آنها با سعي در ايجاد شرايط مطلوب، رفاه كامل و تامين نيازهاي فرزندان، در پي يافتن امنيتي نسبي براي آينده فرزندان خود هستند. اكثر خانواده ها بيش از حد نگران آينده تحصيلي و شغلي فرزندان خود بوده و تمام سعي و تلاش آنها براي ايجاد بستري مناسب در زمينه تحصيل و اشتغال فرزندانشان است.

اما متاسفانه اين نگراني هاي والدين در بسياري از موارد، هر چند ناخواسته،  وضعيت اسفباري را براي فرزندانشان به وجود مي آورد، بطوريكه در اكثر مواقع نتيجه اي به جز فشارهاي ذهني و روحي براي آن ها نداشته و مشكلات آن ها را دو چندان مي كند.

از جمله مشكلاتي كه در اثر حساسيت بيش از حد والدين، گريبانگير فرزندان امروزي شده است، انتخاب رشته تحصيلي آن ها در دبيرستان و سپس در دانشگاه است.

اين مسئله در سال هاي اخير از مسير اصلي خود كه همانا شناسايي استعدادهاي فرزندان و فراهم كردن زمينه هاي مساعد براي رشد و تعالي آنان است، خارج شده و تبديل به معضلي در خانواده شده است، عدم تفاهم ميان اولياء و دانش آموزان در رابطه با انتخاب رشته،  امروزه يكي از مسائل بحث برانگيز درون خانواده هاست.

"چشم و هم چشمي ميان خانواده ها كه امروزه دامنة آن زندگي و آينده فرزندانشان را نيز در بر گرفته است يكي ازعوامل مهم در به وجودآمدن اين فشارهاست كه بطور غير مستقيم فرزندانشان را نيز وارد اين رقابت كرده است، اينكه فرزند فلان كس رشته رياضي را انتخاب كرده و مهندس آينده اين مملكت است و يا فلان كس را با لقب دكتر در خانواده مطرح مي كنند (غافل از اينكه دوران دبيرستان تنها بعنوان ابتداي راه و پايه و اساس تحصيلات دانشگاهي است نه تمام آن ) و يا اينكه فلاني فرزندش را از سال دوم دبيرستان به كلاس كنكور مي فرستد پس بچه ما از سوم راهنمايي بايد به كلاس كنكور برود، علاوه بر اينكه راه انتخاب را براي فرزندانشان مي بندد آنها را ناخودآگاه وارد يك جو سراسر استرس مي كند بطوريكه اين قبيل دانش آموزان ديگر دوران دبيرستان را مدنظر قرار نداده و صرفاً دانشگاه و آينده را وارد رؤياهاي آشفته خود مي كنند."

ليكن متاسفانه اين سخت گيري ها و چشم هم چشمي ها و فشارها برروي فرزندان، تنها در بعد تحصيلي كودك و به اميد آينده اي روشن از سوي والدين اعمال مي شود، حال آن كه آينده فرزندان فقط درگرو پيشرفت تحصيلي آنها نيست و والدين بايد فرزندانشان را از جنبه‌هاي مادي، معنوي، اخلاقي، اجتماعي، رواني و تربيتي تحت مراقبت قرار دهند و به انحاء مختلف به آنها توجه نمايند.

"بنا به گفته ستير، پدران و مادران معلميني هستند كه در مشكلترين مدرسه دنيا براي آدم‌سازي خدمت مي‌كنند. مدرسه‌اي كه مدير، معلم ومستخدم آن خودشان هستند، و تعطيلات، ‌ارتقاء‌مقام و حقوق ندارد.

مدرسه‌اي 24 ساعته و 365 روزه كه حداقل 18 سال براي هر فرد خدمت مي‌كند. علاوه بر اين مدرسه‌اي با دو رييس كه با وجود آن مشكلات بسياري پيش مي‌آيد. اين سخت ترين، پراضطراب‌ترين و پرزحمت‌ترين كار است و احتياج به حد اعلاي حوصله، گذشت، خوش‌اخلاقي، كارداني، علاقه، آگاهي و دانش دارد." 

همانطور كه گفته شد، امروزه كمتر به اين بعد زندگي كودكان و فرزندان توجه مي شود. ترديدي نيست كه تحصيل و كسب تخصص علمي براي دستيابي به جايگاه مناسب اجتماعي خود درآينده، اهميت زيادي دارد و هرگونه اختلال و مشكلي كه در اين روند ايجاد شده و فرد را از تحصيل مناسب بازدارد لطمه اي جبران‌ناپذير به زندگي آينده او وارد خواهد آورد،  ليكن اين مسئله نبايد والدين را از جنبه هاي ديگر زندگي فرزندشان بازدارد. گرچه آينده نگري والدين تاثير به سزايي بر زندگي آينده فرزندان خواهد داشت، زماني ارزشمند خواهد بود كه اين آينده نگري همه جانبه باشد.

وبلاگ آينده نگر، در اين زمينه مطالبي را تحت عنوان والدين آينده نگر نگاشته است كه در ذيل به اهم آن اشاره اي خواهيم داشت: 

والدين آينده نگر مي بايست سطح آگاهي خود را نسبت به واقعيتهاي روز جهان ارتقاء داده و توجه داشته باشند كه نوجوان و جوان نيازمند احترام و درك شدن از سوي والدين هستند. والدين آينده نگر توجه دارند كه نسل جديد ديدگاهها و خواسته هايي دارد كه مي‌بايست با آنها با دقت و ظرافت برخورد كرد. سخن انديشمندان آينده نگر اينست كه والدين در عين اينكه مي بايد نسبت به مضرات تكنولوژي هاي جديد مانند  اينترنت آگاه و به هوش باشند، به هيچ وجه عامل سركوب خواسته فرزند در استفاده معقول و مفيد از اين تكنولوژي ها نشوند.

اين امر كه ظرافت خاصي مي طلبد، تنها با ارتقاء سطح آگاهي والدين از جديدترين دستاوردهاي تكنولوژي روز كه جوانان با آن سر و كار دارند، ميسر ميشود. والدين آينده نگر خود را موظف مي بينند كه در اين دنياي وانفسا كه خطر ات بي شماري فرزندانشان را تهديد ميكند، با مطالعه آخرين كتابهاي روانشناسي درباره شيوه تربيت فرزندان، خود را به دانش روز مجهز كنند. تنها با درك اين ضرورت از سوي پدر و مادرهاست كه ميتوانيم به تحقق جامعه اي سالم، پويا و پر از مهر و مدنيت و آينده فرزندانمان اميدوار باشيم.

از نظر نويسنده سايت مرجع مقالات و آموزش والدين به سه دسته تقسيم شده اند:   هر يك از اين سه گروه مي توانند آينده بسيار متفاوتي را براي فرزند خود رقم زنند.
"دسته  اول والدين دلسوز ومتعهد، دسته دوم والدين سخت گيرو سلطه طلب ودسته سوم والدين آسان گير وديگر پيرو"

گروه اول معمولا موفق مي شوند با كمك فرزند خود همه موانع و مشكلات آينده را از سر راه او خود بردارند. فرزندان والدين دسته دوم هميشه با كمبود هاي شديد عاطفي و توجه روبرو بوده و مستعد پذيرش حمايت هاي خارج از خانواده هستند.

فرزندان والدين دسته سوم هميشه خطرات متعدد آينده آن ها را تهديد كرده و با توجه به اينكه اين فرزندان دچار پراكندگي احساس، عملكرد و رفتار هستند، خوب و بد را به درستي نمي توانند تشخيص دهند و از اين نظر بسيار آسيب پذير خواهند بود.

شما خود را جزو كدام دسته از والدين مي دانيد و براي آينده فرزند خود چه تصميمي داريد؟

منابع و مآخذ:

1- شهريار
2- iranpress
3- آينده نگار
4- majidlearn

كليات تحقيق
در اين گزارش با به كارگيري نظرسنجي تلفني و بدست آوردن آمارها، پردازش و تحليل علمي آنها، سعي شده است تا به ديدگاه والدين نسبت به آينده فرزندانشان دست يافت.  اين گزارش حاصل جمع آوري پاسخ 1177نفر از مردم تهران به پرسشنامه تهيه شده توسط واحد نظرسنجي تلفني مركز مطالعات و تحقيقات رسانه اي موسسه همشهري است. اين افراد به صورت تصادفي و بر اساس مراجعه به فهرست شماره تلفن ها (از 22000000 الي 88999999) انتخاب شدند. در اين گزارش نظر كساني كه تمايل به پاسخگويي به تمام پرسش هاي تحقيق را داشته اند، منعكس شده است.

اهداف  تحقيق
هدف كلي اين تحقيق دستيابي به مجموعه اطلاعات و پاسخ هايي است كه پاسخگويان  در مورد  آينده فرزندان عنوان كرده اند.

روش نظرسنجي
در اين پژوهش، از نظرات عامه مردم به صورت تلفني (نظرسنجي تلفني) به روش پيمايشي و نمونه گيري تصادفي استفاده شده است. عددهاي داخل جدول گرد شده است.

جامعه نمونه
در اين تحقيق نمونه آماري شامل  1182 نفر از مردم تهران است لازم به ذكر است كه از اين تعداد درصد  30 مرد و 70 درصد زن هستند.

زمان اجراي نظرسنجي
اين نظرسنجي از تاريخ 28 مهرتا 1 آبان ماه 1386 توسط گروه نظرسنجي مركز مطالعات و تحقيقات رسانه اي روزنامه همشهري انجام شده است.

پرسشنامه نظرسنجي
1. جنس         
2. سن 
3. تحصيلات         
4. از فرزندانتان چه انتظاري داريد؟
5. دوست داريد فرزندتان بعد از ديپلم ادامه تحصيل دهد يا جذب بازار كار شود؟
6. ضرورت ادامه تحصيل را براي فرزندان خود تا چه حد مي دانيد؟
7. براي اين كه روياهاي شما براي آينده فرزندانتان تحقق پيدا كند چه اقداماتي كرده ايد ؟
8. دوست داريد فرزندتان در آينده چه كاره شود؟
9. براي آينده فرزندتان علم را بهتر مي دانيد يا ثروت؟

چكيده:
 طرح نظرسنجي حاضر، ‌به منظور دست يافتن به نظر پاسخگويان در مورد نقش والدين در تربيت كودك به اجرا درآمد. يافته هاي اين طرح به قرار زير است:
- 70 درصد از پاسخگويان زن و30درصد  مرد هستند.
- 18 درصد پاسخگويان در گروه سني 30-26 سال قرار دارند.
- از ميان پاسخگويان، 40درصد داراي مدرك تحصيلي ديپلم بوده اند.
- 41 درصد از پاسخگويان،درس خواندن را مهمترين انتظار از فرزندشان مي دانند.
- 86 درصد از پاسخگويان ،علاقه دارند كه فرزندانشان پس از ديپلم به تحصيل ادامه دهند.
- 89 درصد از پاسخگويان ادامه تحصيل فرزندانشان را ضروري مي دانند.
-47 درصد از پاسخگويان علم و ثروت را مكمل يكديگر دانسته اند.

جنس پاسخگويان
   
بر اساس جدول شماره 1، از ميان 1182 نفر پاسخگو  70 درصد  زن  و30  درصد مرد  هستند.

جدول شماره  1- توزيع پاسخگويان بر اساس جنس

نمودار شماره 1

سن پاسخگويان

جدول شماره 2، نشان دهنده توزيع جامعه آماري اين تحقيق است. همان طور كه مشاهده مي شود بزرگترين گروه سني در 1182 نفر پاسخگوي اين تحقيق را گروه سني 26 تا 30 سال(18 درصد) و كوچك ترين گروه سني را گروه 15 تا 20 سال (5درصد) تشكيل مي دهند.

جدول شماره 2- توزيع پاسخگويان بر اساس سن

نمودار شماره 2

 

سطح تحصيلات پاسخگويان

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 3،  از ميان 1182 نفر  پاسخگو 40 درصد ديپلم و 2 درصد بي سواد هستند.

جدول شماره 3- توزيع پاسخگويان بر اساس ميزان تحصيلات

نمودار شماره 3

 

پاسخگويان از فرزندانشان چه انتظاري دارند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره4، از ميان 1182 نفر پاسخگو، 41 درصد از فرزندان خود انتظار درس خواندن را دارند، 31 درصد انتظاردارند كه فرزندانشان مودب و حرف شنو باشند، مفيد بودن براي جامعه خواسته 18 درصد از پاسخگويان و داشتن ايمان و هدف دار بودن،  هريك انتظار5 درصد از پاسخگويان از فرزندانشان است.

جدول شماره 4- توزيع پاسخگويان بر اساس انتظار آن ها از فرزندانشان
نمودار شماره 4

پاسخگويان دوست دارند كه فرزندشان پس ازاخذ ديپلم، ادامه تحصيل دهد و يا جذب بازار كار شود؟
بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 5، از ميان 1182 نفر پاسخگو،86 درصد علاقه مند هستند كه فرزندانشان پس از ديپلم ادامه تحصيل دهند، 9 درصد گفته اند كه علاقه فرزندشان مهم است و تنها 5 درصد علاقه دارند كه فرزندانشان پس از ديپلم جذب بازار كار شوند. 

جدول 5 - توزيع پاسخگويان بر اساس علاقه آنها به تحصيل يا كار فرزندان پس از ديپلم
نمودار شماره 5

 

پاسخگويان ادامه تحصيل را براي فرزند خود تا چه حد ضروري مي‌دانند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 6، از ميان 1162 نفر پاسخگو، كه نمي خواستند فرزندشان پس از ديپلم جذب بازار كار شود، 89 درصد اين ضرورت را زياد، 10 درصد تا حدي وتنها 1 درصد كم مي دانند.

جدول شماره 6-  توزيع پاسخگويان بر اساس ميزان ضروري دانستن ادامه تحصيل براي فرزندانشان

نمودار شماره  6

 

پاسخگويان به منظور تحقق يافتن رويا هايشان براي فرزندان چه اقداماتي كرده اند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 7، 46 درصد از پاسخگويان ابراز داشته اند كه براي اين منظور هر كاري را كه در حد توانشان بوده است انجام داده اند، تشويق به درس خواندن پاسخ 16 درصد از پاسخگويان بوده است، 13 درصد از پاسخگويان گفته‌اند كه فرزندان خود را در كلاس هاي مختلف ثبت نام كرده اند، 11 درصد آينده اقتصادي فرزندان خود را تامين كرده و 10 درصد به برنامه ريزي و راهنمايي فرزندان خود پرداخته اند، 4 درصد از پاسخگويان نيز گفته اند كه ايجاد محيطي آرام براي فرزندانشان تنها اقدام آن ها بوده است.

جدول شماره 7-  توزيع پاسخگويان بر اساس اقدامات آنها براي فرزندانشان

نمودار شماره  7

 
پاسخگويان ، دوست دارند فرزندانشان در آينده چه شغلي را انتخاب كنند؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 8 ،پاسخگويان در پاسخ به اين سئوال كه دوست دارند در آينده فرزندانشان چه مشاغلي داشته باشند، 58 درصد علاقه فرزندان را شرط دانسته اند، 12 درصد شغل پزشكي را عنوان كرده اند، 10 درصد گفته اند براي فرزندانشان شغلي را مي خواهند كه منزلت و احترام داشته باشد، 7 درصد از پاسخگويان به شغل مهندسي اشاره كرده اند، همچنين 5 درصد مشاغل دولتي، 4 درصد مشاغل آزاد و 4 درصد نيز مشاغلي با درآمد بالا را براي فرزندان خويش مناسب دانسته اند
لازم است يادآوري شود كه تعداد بسيار اندكي از پاسخگويان، اظهار كردند تمايل دارند فرزندانشان به كارهايي چون معلمي(0.8درصد)، وكالت(0.8درصد)، ومشاغل نظامي (0.1 درصد) اشتغال يابند. اين درصد هاي ناچيز، در جدول 8 محاسبه و گزارش نشده است.

جدول شماره 8-  توزيع پاسخگويان بر اساس علاقه آن ها به شغل آينده فرزندانشان

نمودار شماره  8

 
پاسخگويان براي آينده فرزندانشان علم را بهتر مي دانند يا ثروت؟

بر اساس آمار مندرج در جدول شماره 9، 47 درصد از پاسخگويان گفته اند كه علم و ثروت مكمل يكديگر هستند،42 درصدعلم را ارجح دانسته اند و تنها 11 درصد ثروت را بهتر از علم مي دانند.

جدول شماره 9-  توزيع پاسخگويان بر اساس نظر آن ها در باره اهميت علم ياثروت در آينده فرزندانشان

 نمودار شماره  9
 

منبع: همشهري آنلاين

موضوع: انتخاب رشته و معرفي رشته‌ها