او قبلا اين طور نبود با قوانيني كه ما به عنوان والدينش براي ساعات خواب تعيين كرده بوديم هماهنگ بود. اما مدتي است كه شب‌ها وقتي به رختخواب مي‌رود، مدت‌ها طول مي‌كشد تا به خواب برود و صبح هم وقتي بيدارش مي‌كنيم مدت‌ها غر مي‌زند و اين پهلو و آن پهلو مي‌شود تا از جايش بلند شود.

براي والديني كه با چنين فرزنداني مواجه هستند روزهاي غير تعطيل و روزهاي مدرسه بسيار سخت است. واقعا چه اتفاقي افتاده؟ حتي وقتي كه موقع بيدار شدن از خواب مشغول غر زدن است چيزهايي مي‌گويد كه ما به سختي معني آنها را مي‌فهميم.

اما مسئله ديگر اين است كه در اين دوره هم آنها به اندازه سال‌هاي دبستان تقريبا به 8 الي 9 ساعت خواب نياز دارند اما كمتر مي‌خوابند و اين مي‌تواند بر رفتارهايشان تاثير گذارد.

خواب و بازده تحصيلي

محققان در يك تحقيق كه روي بيش از 3000 نوجوان انجام داده‌اند دريافتند كه بسياري افرادي كه در مرحله نوجواني قرار مي‌گيرند به طور متوسط 3/7 ساعت در شبانه‌روز مي‌خوابند و فقط 15 درصد از آنها 5/8 ساعت مي‌خوابند.

از طرف ديگر در حدود 26 درصد نيز كمتر از 5/6 ساعت مي‌خوابند.

اين در حالي است كه دانش‌آموزاني كه بهتر و بيشتر و به عبارت ديگر به اندازه كافي مي‌خوابند از نظر درسي نيز بازده بهتري داشته و نمرات بهتري مي‌گيرند و حتي در مورد نوشتن گزارشات و مقالات نيز بهتر عمل مي‌كنند.

چنانچه اين امر ادامه يابد تاثيرات ناخوشايندي بر ديگر جنبه‌هاي زندگي نيز مي‌گذارد پس بهتر است والدين به نكات لازم توجه داشته باشند تا اين مسائل به حداقل برسد. ما در اين بخش مهم‌ترين نكات را به شما ارائه مي‌كنيم:

ساعت خواب بايد معين و مشخص باشد.

وقتي ساعت خواب وجود داشته باشد و تكرار شود مغز به طور منظم خود را با آن هماهنگ مي‌كند.

عادت‌هاي سالم زندگي را الگو قرار دهيد

اين عادت‌ها شامل اين است كه فرزندتان از عصر به بعد مواد داراي كافئين ننوشد. تماشاي تلويزيون و بازي‌هاي رايانه‌اي و ويدئويي هم كه موجب تحريك بيشتر سيستم عصبي و جلوگيري از آرامش فكري و ذهني مي‌شود قبل از خواب ممنوع شود.

مديريت زمان را به فرزندانمان بياموزيم

گاهي اوقات فرزندانمان كارهايي را شروع مي‌كنند كه اتمام آن به درازا مي‌كشد و تا پاسي از شب ادامه مي‌يابد. بديهي است كه در خواب فرد نيز اختلال ايجاد مي‌شود. چنانچه زمان‌بندي‌هاي منظم و صحيح را به فرزندانمان بياموزيم اين گونه مشكلات به حداقل مي‌رسند.

فعاليت‌هاي فرزندان را محدود كنيم

چنانچه فرزندانمان از صبح تا بعدازظهر در مدرسه باشند و پس از آن هم به بازي پرداخته و مقداري به تكاليف برسند و سپس شب هم به مهماني بروند طبيعي است كه با فعاليت‌هاي زياد و نامتعادل خوابشان برهم خواهد خورد.

در چنين مواردي مي‌توانيد از فعاليت‌هاي غير ضروري بكاهيد تا دانش‌آموز سر فرصت به كارها و تكاليف و غذا خوردن و نهايتا خواب بپردازد.

شب بايد اتاق تاريك باشد و صبح روشن

در بسياري موارد ديده شده كه تا پاسي از شب چراغ اتاق روشن است و هنگام صبح نيز به دليل كشيده بودن پرده‌ها مشخص نيست كه واقعا صبح شده يا خير. چنين وضعي بر سيستم مغزي و جسمي و خواب فرزندتان تاثير مي‌گذارد.

سعي كنيد زمان خواب اتاق تاريك باشد و از چراغ‌هاي گوناگون استفاده نشود و صبح نيز پرده‌ها را كنار بزنيد تا نور خورشيد به اتاق راه يابد و ساعات خواب تنظيم شود.

از چرت زدن‌هاي ديرهنگام جلوگيري نماييد

چنانچه فرزندتان عادت به خواب يا چرت بعدازظهر دارد سعي كنيد زمان آن كمي بعد از صرف نهار باشد و مدت آن هم بين نيم ساعت الي يك ساعت باشد. بدين ترتيب هم خستگي از تن او بدر مي‌رود و هم اينكه از خواب شبش گرفته نمي‌شود.

در ضمن دقت داشته باشيد كه زمان اين خواب كوتاه از عصر به بعد نباشد زيرا هرچه ديرتر باشد شب ديرتر خوابش خواهد گرفت.

خواب در روزهاي تعطيل نبايد بيش از حد باشد

با توجه به اينكه افراد در روزهاي تعطيل تمايل دارند با خيال راحت بيشتر بخوابند از اين امر جلوگيري نكنيد اما نگذاريد فرزندتان بيش از حد بخوابد زيرا اين كار از خواب كامل شبانه او جلوگيري كرده و دوباره چرخه خواب او برهم خواهد خورد. كارشناسان عقيد دارند كه حداكثر 2 ساعت خواب بيشتر در روزهاي تعطيل كافي است.

مطالعه غير درسي يا گوش دادن به موسيقي هم مفيد است

منبع: بنياد انديشه اسلامي

موضوع: روش‌هاي غلبه بر مشكلات